Czym jest rozwiązanie umowy za porozumieniem stron?
Rozwiązanie umowy o pracę za porozumieniem stron to dwustronny sposób zakończenia stosunku pracy, uregulowany w art. 30 §1 pkt 1 Kodeksu pracy. W odróżnieniu od wypowiedzenia, które jest jednostronnym oświadczeniem woli, porozumienie stron wymaga zgody zarówno pracownika, jak i pracodawcy. Żadna ze stron nie może narzucić drugiej tego trybu rozwiązania umowy — obie muszą dobrowolnie wyrazić na to zgodę.
Inicjatywę może podjąć każda ze stron stosunku pracy — zarówno pracownik, jak i pracodawca. Strona zainteresowana składa pisemną propozycję (ofertę) rozwiązania umowy za porozumieniem stron, wskazując proponowaną datę rozwiązania umowy. Druga strona może tę propozycję przyjąć, odrzucić lub zaproponować inne warunki. Dopiero gdy obie strony osiągną porozumienie co do daty i warunków, dochodzi do skutecznego rozwiązania umowy.
Główną zaletą tego trybu jest pełna elastyczność — strony mogą ustalić dowolną datę rozwiązania umowy, bez konieczności zachowania ustawowego okresu wypowiedzenia. Umowa może zostać rozwiązana nawet tego samego dnia, w którym strony podpiszą porozumienie, lub w dowolnym terminie późniejszym. Nie jest również wymagane podanie przyczyny rozwiązania umowy przez żadną ze stron.
Porozumienie stron może dotyczyć każdego rodzaju umowy o pracę — na czas nieokreślony, określony i na okres próbny. Co istotne, w tym trybie nie obowiązują żadne ograniczenia dotyczące ochrony pracowników przed rozwiązaniem stosunku pracy. Oznacza to, że za porozumieniem stron można rozwiązać umowę również z pracownikiem w ciąży, w okresie przedemerytalnym czy przebywającym na zwolnieniu lekarskim — pod warunkiem, że pracownik świadomie wyrazi na to zgodę.
Kiedy warto rozwiązać umowę za porozumieniem stron?
Porozumienie stron to najkorzystniejszy tryb rozwiązania umowy, gdy obu stronom zależy na szybkim i bezkonfliktowym zakończeniu współpracy.
Szybka zmiana pracy
Gdy pracownik otrzymał atrakcyjną ofertę pracy i nowy pracodawca oczekuje szybkiego rozpoczęcia. Porozumienie stron pozwala uniknąć wielotygodniowego lub wielomiesięcznego okresu wypowiedzenia i rozpocząć nową pracę nawet natychmiast. To idealne rozwiązanie, gdy czas ma kluczowe znaczenie dla kariery zawodowej pracownika.
Unikanie okresu wypowiedzenia
Okres wypowiedzenia umowy o pracę może wynosić nawet 3 miesiące (przy stażu powyżej 3 lat). Porozumienie stron pozwala całkowicie pominąć ten okres i ustalić dowolną datę zakończenia współpracy — nawet z dnia na dzień. Obie strony zyskują pełną kontrolę nad terminem rozstania.
Negocjacja warunków odejścia
Porozumienie stron otwiera przestrzeń do negocjacji dodatkowych warunków: odprawa pieniężna, referencje, wykorzystanie zaległego urlopu, zachowanie służbowego telefonu lub laptopa. Strony mogą dowolnie kształtować treść porozumienia i uwzględniać indywidualne ustalenia, które nie są możliwe przy standardowym wypowiedzeniu.
Elastyczne ustalenie terminu
Przy wypowiedzeniu termin rozwiązania umowy jest ściśle określony przez Kodeks pracy i musi przypaść na koniec tygodnia lub miesiąca. Porozumienie stron daje pełną swobodę — umowę można rozwiązać w każdym dniu kalendarzowym, co ułatwia planowanie zarówno pracownikowi, jak i pracodawcy.
Obowiązkowe elementy porozumienia stron
Porozumienie o rozwiązaniu umowy o pracę powinno być sporządzone na piśmie i zawierać następujące elementy, aby było prawidłowe i nie budziło wątpliwości prawnych:
Dane stron
Pełne dane identyfikacyjne pracownika (imię, nazwisko, adres zamieszkania, PESEL lub numer dowodu) oraz pracodawcy (pełna nazwa firmy, adres siedziby, NIP, dane osoby reprezentującej pracodawcę). Precyzyjne określenie stron zapobiega wątpliwościom co do tożsamości sygnatariuszy.
Data rozwiązania umowy
Jednoznacznie określona data, z którą stosunek pracy ulega rozwiązaniu. Może to być data podpisania porozumienia lub dowolna data przyszła uzgodniona przez strony. Data ta jest kluczowym elementem — od niej zależy prawo do świadczeń pracowniczych, rozliczenie urlopu i wystawienie świadectwa pracy.
Oświadczenie woli obu stron
Wyraźne oświadczenie, że obie strony zgodnie postanawiają rozwiązać umowę o pracę na podstawie art. 30 §1 pkt 1 Kodeksu pracy. Należy wskazać datę zawarcia rozwiązywanej umowy i jej rodzaj (na czas nieokreślony, określony lub próbny), aby nie było wątpliwości, której umowy dotyczy porozumienie.
Podpisy obu stron
Odręczne podpisy pracownika i pracodawcy (lub osoby upoważnionej do działania w imieniu pracodawcy) oraz data złożenia podpisów. Brak podpisu którejkolwiek ze stron oznacza, że porozumienie nie doszło do skutku. Zaleca się sporządzenie dwóch egzemplarzy — po jednym dla każdej ze stron.
Warunki dodatkowe (opcjonalnie)
Strony mogą dodać do porozumienia dodatkowe ustalenia: wysokość odprawy pieniężnej, zobowiązanie pracodawcy do wystawienia referencji, sposób rozliczenia zaległego urlopu wypoczynkowego (wykorzystanie w naturze lub ekwiwalent pieniężny), zasady zwrotu mienia służbowego, klauzulę poufności lub zakaz konkurencji po ustaniu stosunku pracy.
Rozwiązanie za porozumieniem stron a wypowiedzenie
Zestawienie najważniejszych różnic między dwoma najpopularniejszymi trybami rozwiązania umowy o pracę.
- Wymaga zgody obu stron
- Brak okresu wypowiedzenia
- Dowolna data rozwiązania
- Nie wymaga przyczyny
- Brak ochrony pracownika
- Możliwość negocjacji warunków
- Nie przysługuje odwołanie do sądu
- 120 dni oczekiwania na zasiłek
- Jednostronne oświadczenie
- Obowiązkowy okres wypowiedzenia
- Termin określony ustawowo
- Pracodawca musi podać przyczynę
- Ochrona szczególna pracowników
- Brak negocjacji warunków
- Pracownik może się odwołać (21 dni)
- Natychmiastowe prawo do zasiłku
Konsekwencje dla pracownika
Zasiłek dla bezrobotnych — to najważniejsza kwestia, którą pracownik powinien rozważyć przed podpisaniem porozumienia. Zgodnie z ustawą o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, pracownik, który rozwiązał umowę za porozumieniem stron, nabywa prawo do zasiłku dla bezrobotnych dopiero po upływie 120 dni (około 4 miesięcy) od dnia rejestracji w urzędzie pracy. Okres pobierania zasiłku ulega skróceniu o ten czas oczekiwania. Wyjątkiem jest sytuacja, gdy porozumienie nastąpiło z powodu upadłości, likwidacji pracodawcy lub zmniejszenia zatrudnienia z przyczyn dotyczących zakładu pracy — wówczas zasiłek przysługuje od razu.
Świadectwo pracy — pracodawca ma obowiązek wydać świadectwo pracy w dniu ustania stosunku pracy (art. 97 §1 KP). W świadectwie pracy jako tryb rozwiązania umowy zostanie wpisany art. 30 §1 pkt 1 Kodeksu pracy (za porozumieniem stron). Informacja ta jest neutralna i nie wpływa negatywnie na postrzeganie pracownika przez przyszłych pracodawców — wręcz przeciwnie, porozumienie stron świadczy o dojrzałości i umiejętności prowadzenia negocjacji.
Urlop wypoczynkowy — w dniu rozwiązania umowy pracownikowi przysługuje ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy (art. 171 KP). Alternatywnie, w treści porozumienia strony mogą uzgodnić, że pracownik wykorzysta urlop w naturze przed datą rozwiązania umowy. Urlop naliczany jest proporcjonalnie do okresu przepracowanego w danym roku kalendarzowym.
Odprawa pieniężna — przy rozwiązaniu za porozumieniem stron odprawa nie przysługuje automatycznie. Jednak jeśli porozumienie następuje z inicjatywy pracodawcy z przyczyn niedotyczących pracownika (np. likwidacja stanowiska, restrukturyzacja), a pracodawca zatrudnia co najmniej 20 pracowników, pracownik ma prawo do odprawy na podstawie ustawy z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników.
Jak rozwiązać umowę za porozumieniem stron krok po kroku
Praktyczny przewodnik — od podjęcia decyzji do otrzymania świadectwa pracy.
Krok 1: Złóż propozycję rozwiązania umowy
Przygotuj pisemną propozycję rozwiązania umowy za porozumieniem stron, wskazując proponowaną datę zakończenia współpracy i ewentualne warunki dodatkowe (odprawa, referencje, rozliczenie urlopu). Złóż propozycję pracodawcy osobiście lub prześlij ją na piśmie. Pracodawca nie ma obowiązku przyjąć propozycji — może ją odrzucić lub zaproponować inne warunki. Skorzystaj z naszego generatora, który przygotuje poprawny formalnie dokument.
Krok 2: Uzgodnij warunki i podpisz porozumienie
Po osiągnięciu porozumienia co do daty i warunków rozwiązania umowy, obie strony podpisują dokument w dwóch egzemplarzach — po jednym dla pracownika i pracodawcy. Upewnij się, że porozumienie zawiera: dane obu stron, wskazanie rozwiązywanej umowy (data zawarcia, rodzaj), datę rozwiązania, podstawę prawną (art. 30 §1 pkt 1 KP) oraz uzgodnione warunki dodatkowe. Od momentu podpisania porozumienie jest wiążące.
Krok 3: Odbierz świadectwo pracy i rozliczenia
W dniu rozwiązania umowy pracodawca jest zobowiązany wydać świadectwo pracy (art. 97 KP), wypłacić ekwiwalent za niewykorzystany urlop oraz dokonać wszelkich rozliczeń finansowych. Sprawdź poprawność świadectwa pracy — powinno zawierać zapis o rozwiązaniu umowy na podstawie art. 30 §1 pkt 1 KP. Jeśli planujesz rejestrację w urzędzie pracy, pamiętaj o 120-dniowym okresie oczekiwania na zasiłek dla bezrobotnych.
Często zadawane pytania
Odpowiedzi na najważniejsze pytania dotyczące rozwiązania umowy za porozumieniem stron.
Czy pracodawca może odmówić porozumienia stron?
Tak. Rozwiązanie umowy za porozumieniem stron wymaga zgody obu stron — zarówno pracownika, jak i pracodawcy. Pracodawca ma pełne prawo odmówić przyjęcia propozycji pracownika, tak samo jak pracownik może odrzucić propozycję pracodawcy. W przypadku odmowy pracownikowi pozostaje możliwość złożenia standardowego wypowiedzenia z zachowaniem ustawowego okresu wypowiedzenia.
Czy rozwiązanie za porozumieniem stron wpływa na zasiłek dla bezrobotnych?
Tak, istotnie wpływa. Pracownik, który rozwiązał umowę za porozumieniem stron, musi odczekać 120 dni od rejestracji w urzędzie pracy, zanim nabierze prawo do zasiłku dla bezrobotnych. Okres pobierania zasiłku ulega skróceniu o ten czas oczekiwania. Wyjątkiem są sytuacje, gdy porozumienie nastąpiło z przyczyn dotyczących zakładu pracy (np. likwidacja stanowiska, upadłość) — wówczas zasiłek przysługuje niezwłocznie.
Co powinno zawierać porozumienie stron?
Porozumienie powinno zawierać: dane pracownika i pracodawcy, oznaczenie rozwiązywanej umowy (data zawarcia, rodzaj), datę rozwiązania umowy, oświadczenie obu stron o zgodnym rozwiązaniu umowy na podstawie art. 30 §1 pkt 1 KP, podpisy obu stron oraz datę sporządzenia dokumentu. Opcjonalnie można dodać ustalenia dotyczące odprawy, referencji, rozliczenia urlopu i zwrotu mienia służbowego.
Czy można cofnąć rozwiązanie za porozumieniem stron?
Co do zasady nie. Podpisane porozumienie stron jest wiążące i nie można go jednostronnie cofnąć. Wycofać się z porozumienia można jedynie za zgodą drugiej strony. Istnieje też możliwość uchylenia się od skutków oświadczenia woli, jeśli zostało złożone pod wpływem groóby, błędu lub podstępu (art. 82–88 Kodeksu cywilnego w zw. z art. 300 KP). Dotyczy to np. sytuacji, gdy pracodawca wymuszył podpisanie porozumienia groźbą dyscyplinarnego zwolnienia bez rzeczywistych podstaw.
Czy pracownik musi podawać przyczynę rozwiazania umowy?
Nie. Przy rozwiązaniu umowy za porozumieniem stron żadna ze stron nie jest zobowiązana do podawania przyczyny. Ani pracownik, ani pracodawca nie muszą uzasadniać decyzji o rozstaniu. To jedna z głównych zalet tego trybu — wystarczy wspólna wola zakończenia współpracy, bez konieczności tłumaczenia motywacji.
Czy pracownikowi przysługuje odprawa?
Odprawa nie przysługuje automatycznie przy rozwiązaniu umowy za porozumieniem stron. Prawo do odprawy powstaje, gdy rozwiązanie następuje z przyczyn niedotyczących pracownika (np. likwidacja stanowiska, restrukturyzacja), a pracodawca zatrudnia co najmniej 20 pracowników — na podstawie ustawy z 13 marca 2003 r. Niezależnie od ustawowej odprawy, strony mogą negocjować dobrowolne świadczenie odprawowe jako dodatkowy warunek porozumienia.
Jak wygląda świadectwo pracy po rozwiązaniu za porozumieniem stron?
W świadectwie pracy jako tryb rozwiązania umowy wpisywany jest art. 30 §1 pkt 1 Kodeksu pracy — „za porozumieniem stron”. Jest to zapis neutralny, który nie wskazuje na problemy w poprzednim miejscu pracy. W świadectwie podaje się również: okres zatrudnienia, rodzaj wykonywanej pracy, zajmowane stanowiska, wymiar czasu pracy oraz liczbę wykorzystanych dni urlopu. Pracodawca ma obowiązek wydać świadectwo pracy niezwłocznie — w dniu ustania stosunku pracy (art. 97 §1 KP).
Powiązane szablony
Inne dokumenty, które mogą Ci się przydać przy zmianie pracy lub zakończeniu współpracy.
Wypowiedzenie umowy o pracę
Gdy pracodawca nie zgadza się na porozumienie stron, możesz złożyć wypowiedzenie z zachowaniem ustawowego okresu wypowiedzenia. Generuj gotowy dokument zgodny z Kodeksem pracy.
Umowa o pracę
Wzór umowy o pracę na czas określony i nieokreślony. Przydatny, gdy rozpoczynasz nową pracę po rozwiązaniu poprzedniej umowy.
Wniosek o urlop
Wzór wniosku o urlop wypoczynkowy. Wykorzystaj zaległy urlop przed datą rozwiązania umowy za porozumieniem stron.
Podanie o pracę
Profesjonalne podanie o pracę do nowego pracodawcy. Przygotuj się na poszukiwanie nowego zatrudnienia po zakończeniu współpracy.