Rodzaje urlopów pracowniczych
Polskie prawo pracy przewiduje kilka rodzajów urlopów. Każdy z nich rządzi się innymi zasadami — sprawdź, który dotyczy Twojej sytuacji i wygeneruj odpowiedni wniosek.
Urlop wypoczynkowy
Podstawowe prawo każdego pracownika zatrudnionego na umowę o pracę. Zgodnie z art. 152 Kodeksu pracy pracownikowi przysługuje coroczny, nieprzerwany, płatny urlop wypoczynkowy. Wymiar wynosi 20 dni (przy stażu poniżej 10 lat) lub 26 dni (przy stażu 10 lat i więcej). Pracodawca jest zobowiązany udzielić urlopu w roku, w którym pracownik nabył do niego prawo.
Urlop bezpłatny
Regulowany przez art. 174 Kodeksu pracy. Na pisemny wniosek pracownika pracodawca może udzielić urlopu bezpłatnego. W czasie tego urlopu stosunek pracy ulega zawieszeniu — pracownik nie otrzymuje wynagrodzenia, a okres urlopu bezpłatnego nie wlicza się do stażu pracy. Urlop bezpłatny dłuższy niż 3 miesiące może być odwołany przez pracodawcę z ważnych przyczyn.
Urlop okolicznościowy
Przysługuje na podstawie rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 15 maja 1996 r. Pracownik ma prawo do zwolnienia od pracy z zachowaniem wynagrodzenia w związku z ważnymi wydarzeniami osobistymi: 2 dni — ślub własny, narodziny dziecka, zgon małżonka, dziecka, rodzica; 1 dzień — ślub dziecka, zgon brata, siostry, teściowej, teścia, babci, dziadka.
Urlop na żądanie
Szczególna forma urlopu wypoczynkowego uregulowana w art. 167² Kodeksu pracy. Pracownik ma prawo do 4 dni urlopu na żądanie w każdym roku kalendarzowym. Wniosek można zgłosić najpóźniej w dniu rozpoczęcia urlopu — nawet telefonicznie lub e-mailem. Urlop na żądanie wlicza się do ogólnej puli urlopu wypoczynkowego (20 lub 26 dni).
Jak napisać wniosek o urlop krok po kroku
Prawidłowo sporządzony wniosek urlopowy powinien zawierać kilka obowiązkowych elementów. Poniżej znajdziesz prostą instrukcję, jak przygotować dokument szybko i bezbłędnie.
Krok 1: Wybierz rodzaj urlopu
Określ, o jaki urlop wnioskujesz — wypoczynkowy, bezpłatny, okolicznościowy czy na żądanie. Każdy typ urlopu ma inną podstawę prawną i inne zasady udzielania. W przypadku urlopu okolicznościowego przygotuj dokument potwierdzający zdarzenie (akt ślubu, akt urodzenia, akt zgonu). Dla urlopu na żądanie pamiętaj o zgłoszeniu najpóźniej w dniu jego rozpoczęcia.
Krok 2: Uzupełnij dane i terminy
Podaj swoje dane osobowe (imię, nazwisko, stanowisko, dział), dane pracodawcy, datę sporządzenia wniosku oraz dokładny okres urlopu — datę rozpoczęcia i zakończenia. Warto podać liczbę dni roboczych, które obejmuje wniosek. W przypadku urlopu wypoczynkowego sprawdź wcześniej swój bilans urlopowy, aby nie przekroczyć przysługującego wymiaru.
Krok 3: Pobierz PDF i złóż u pracodawcy
Nasz generator automatycznie sformatuje wniosek urlopowy na arkuszu A4, doda poprawną podstawę prawną i pole na podpis. Pobierz gotowy dokument w formacie PDF lub DOCX, wydrukuj, podpisz i złóż u swojego przełożonego lub w dziale kadr. Zachowaj kopię wniosku z adnotacją o przyjęciu jako potwierdzenie złożenia.
Urlop w świetle Kodeksu pracy — art. 152–174
Prawo do urlopu wypoczynkowego jest jednym z podstawowych praw pracownika gwarantowanych przez Konstytucję RP (art. 66 ust. 2) oraz Kodeks pracy. Pracownik nie może zrzec się prawa do urlopu ani przenieść go na inną osobę. Pracodawca ma obowiązek udzielić urlopu w naturze — ekwiwalent pieniężny wypłacany jest tylko w przypadku rozwiązania stosunku pracy.
Wymiar urlopu wypoczynkowego
Art. 154 KP określa wymiar urlopu: 20 dni roboczych przy stażu pracy krótszym niż 10 lat, 26 dni przy stażu 10 lat i dłuższym. Do stażu pracy wlicza się okresy nauki — ukończenie szkoły wyższej daje 8 lat stażu urlopowego. Pracownik zatrudniony w niepełnym wymiarze czasu pracy ma urlop proporcjonalny do etatu.
Planowanie i udzielanie urlopu
Zgodnie z art. 163 KP urlopy powinny być udzielane zgodnie z planem urlopów. Pracodawca ustala plan, biorąc pod uwagę wnioski pracowników i konieczność zapewnienia normalnego toku pracy. Co najmniej jedna część urlopu powinna trwać nie krócej niż 14 kolejnych dni kalendarzowych (art. 162 KP). Urlop niewykorzystany należy udzielić do 30 września następnego roku (art. 168 KP).
Prawa pracownika związane z urlopem
Pracownik w trakcie urlopu wypoczynkowego otrzymuje wynagrodzenie takie, jakie by otrzymał, gdyby w tym czasie pracował (art. 172 KP). Pracodawca może odwołać pracownika z urlopu tylko wówczas, gdy jego obecności wymagają okoliczności nieprzewidziane w chwili rozpoczęcia urlopu — i jest zobowiązany pokryć koszty z tym związane (art. 167 KP).
Często zadawane pytania
Najważniejsze pytania dotyczące urlopów pracowniczych i składania wniosków.
Ile dni urlopu przysługuje pracownikowi?
Wymiar urlopu wypoczynkowego zależy od stażu pracy i wynosi 20 dni roboczych (przy stażu poniżej 10 lat) lub 26 dni roboczych (przy stażu 10 lat i więcej). Do stażu urlopowego wlicza się okresy nauki: ukończenie zasadniczej szkoły zawodowej — 3 lata, liceum — 4 lata, technikum — 5 lat, szkoły policealnej — 6 lat, szkoły wyższej — 8 lat (okresy nauki nie sumują się).
Czy pracodawca może odmówić urlopu?
Pracodawca może przesunąć termin urlopu, jeśli nieobecność pracownika spowodowałaby poważne zakłócenia toku pracy (art. 164 KP). Nie może jednak odmówić udzielenia urlopu w ogóle — ma obowiązek udzielić go w danym roku kalendarzowym lub najpóźniej do 30 września roku następnego. Wyjątkiem jest urlop na żądanie — pracodawca co do zasady jest zobowiązany go udzielić na wniosek pracownika.
Kiedy złożyć wniosek o urlop?
Kodeks pracy nie określa minimalnego terminu złożenia wniosku o urlop wypoczynkowy — zależy to od wewnętrznych regulacji pracodawcy (regulamin pracy, układ zbiorowy). W praktyce wnioski składa się z co najmniej kilkudniowym wyprzedzeniem. Wyjątek stanowi urlop na żądanie, o który można wnioskować najpóźniej w dniu jego rozpoczęcia. Urlop okolicznościowy powinien być wykorzystany w związku z konkretnym zdarzeniem.
Czym jest urlop na żądanie?
Urlop na żądanie to szczególna forma urlopu wypoczynkowego uregulowana w art. 167² KP. Pracownik ma prawo do 4 dni takiego urlopu w roku kalendarzowym. Zgłoszenia dokonuje się najpóźniej w dniu rozpoczęcia urlopu, w dowolnej formie (ustnie, telefonicznie, e-mailem). Dni urlopu na żądanie wchodzą w skład ogólnego wymiaru urlopu wypoczynkowego i pomniejszają jego pulę.
Czy urlop niewykorzystany przepada?
Urlop wypoczynkowy nie przepada z końcem roku kalendarzowego — pracodawca ma obowiązek udzielić zaległego urlopu najpóźniej do 30 września następnego roku (art. 168 KP). Roszczenie o udzielenie urlopu przedawnia się po upływie 3 lat od dnia, w którym stało się wymagalne (art. 291 KP). W przypadku rozwiązania stosunku pracy pracodawca wypłaca ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop (art. 171 KP).
Powiązane szablony
Potrzebujesz innego dokumentu? Sprawdź te pokrewne wzory.
Wypowiedzenie umowy
Wypowiedzenie umowy o pracę, najmu, zlecenia lub ubezpieczenia — z poprawną podstawą prawną i okresem wypowiedzenia.
Wniosek o rozwiązanie umowy
Pismo do pracodawcy z prośbą o rozwiązanie umowy za porozumieniem stron — alternatywa dla wypowiedzenia.
Oświadczenie
Ogólny wzór oświadczenia — do złożenia pracodawcy, instytucji lub w sprawach urzędowych i osobistych.
Wszystkie wzory pism
Przeglądaj pełną bazę szablonów: umowy, pisma urzędowe, wnioski i dokumenty kadrowe.