Umowa zlecenie — wzór i poradnik krok po kroku
Umowa zlecenie to jedna z najpopularniejszych form współpracy w Polsce obok umowy o pracę i umowy o dzieło. Reguluje ją Kodeks cywilny (art. 734–751), a nie Kodeks pracy — i ta różnica ma ogromne znaczenie praktyczne zarówno dla zleceniodawcy, jak i zleceniobiorcy. Błędnie skonstruowana umowa zlecenie może zostać zakwestionowana przez ZUS lub Państwową Inspekcję Pracy, co naraża obie strony na dotkliwe konsekwencje finansowe.
Ten poradnik przeprowadzi Cię krok po kroku przez proces przygotowania prawidłowej umowy zlecenia zgodnie z aktualnym stanem prawnym.
Czym jest umowa zlecenie?
Umowa zlecenie to umowa cywilnoprawna, w której zleceniobiorca zobowiązuje się do starannego wykonywania określonych czynności na rzecz zleceniodawcy. W odróżnieniu od umowy o dzieło — zlecenie dotyczy samego procesu działania, a nie konkretnego rezultatu.
Przykłady typowych zleceń:
- prowadzenie księgowości firmy,
- obsługa klienta w sklepie internetowym,
- tłumaczenie dokumentów,
- prowadzenie szkoleń lub kursów,
- opieka nad osobą starszą lub dzieckiem.
Umowa zlecenie a umowa o pracę — kluczowe różnice
Wybór między umową zleceniem a umową o pracę nie jest dowolny. Jeśli współpraca spełnia cechy stosunku pracy (stałe godziny, miejsce, nadzór przełożonego), inspekcja pracy może nakazać przekwalifikowanie umowy.
| Cecha | Umowa zlecenie | Umowa o pracę |
|---|---|---|
| Podstawa prawna | Kodeks cywilny (art. 734–751) | Kodeks pracy |
| Podleganie kierownictwu | Nie (co do zasady) | Tak |
| Miejsce i czas pracy | Ustalone elastycznie | Określone przez pracodawcę |
| Urlop wypoczynkowy | Brak (chyba że umowa stanowi inaczej) | 20 lub 26 dni rocznie |
| Okres wypowiedzenia | Brak ustawowego (art. 746 k.c.) | Od 2 tygodni do 3 miesięcy |
| Minimalna stawka | Minimalna stawka godzinowa (2026: 30,50 zł/h) | Minimalne wynagrodzenie (2026: 4 666 zł brutto) |
| Składki ZUS | Obowiązkowe (z wyjątkami) | Obowiązkowe |
Jak napisać umowę zlecenie — krok po kroku
Krok 1: Dane stron umowy
Wpisz pełne dane zleceniodawcy i zleceniobiorcy: imię i nazwisko (lub nazwa firmy), adres, numer PESEL lub NIP, numer dokumentu tożsamości. W przypadku osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą podaj również numer REGON.
Krok 2: Przedmiot zlecenia
Opisz precyzyjnie czynności, do których zobowiązuje się zleceniobiorca. Unikaj ogólnikowych sformułowań jak „wykonywanie prac biurowych". Zamiast tego napisz np. „wprowadzanie danych do systemu CRM, obsługa korespondencji e-mailowej klientów, przygotowywanie raportów tygodniowych".
Krok 3: Okres obowiązywania
Określ datę rozpoczęcia i zakończenia umowy. Umowa zlecenie może być zawarta na czas określony lub nieokreślony. W przypadku umowy bezterminowej warto dodać klauzulę o zasadach wypowiedzenia.
Krok 4: Wynagrodzenie i sposób płatności
Wskaż kwotę wynagrodzenia (brutto) oraz sposób jej obliczenia — stawka godzinowa, ryczałt miesięczny lub wynagrodzenie za wykonanie całości zlecenia. Pamiętaj o minimalnej stawce godzinowej, która w 2026 roku wynosi 30,50 zł brutto. Określ termin płatności (np. do 10. dnia następnego miesiąca) i formę (przelew na rachunek bankowy).
Krok 5: Ewidencja czasu pracy
Od 2017 roku zleceniodawca ma obowiązek prowadzenia ewidencji godzin wykonywania zlecenia. Wpisz do umowy sposób potwierdzania przepracowanych godzin — może to być miesięczny raport, zestawienie przesyłane e-mailem lub elektroniczny system rejestracji czasu.
Krok 6: Klauzule dodatkowe
Rozważ dodanie postanowień dotyczących: poufności informacji, zakazu konkurencji (w ograniczonym zakresie), zasad korzystania z materiałów i narzędzi zleceniodawcy, możliwości powierzenia wykonania zlecenia osobie trzeciej (art. 738 k.c.) oraz kar umownych za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zlecenia.
Krok 7: Podpisy stron
Umowę sporządź w dwóch egzemplarzach — po jednym dla każdej strony. Obie strony składają własnoręczne podpisy. Dopuszczalny jest również podpis elektroniczny kwalifikowany.
Obowiązki wobec ZUS
Umowa zlecenie co do zasady podlega obowiązkowym składkom na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne. Wyjątki dotyczą:
- studentów do 26. roku życia — zwolnienie z wszystkich składek ZUS,
- osób zatrudnionych na umowę o pracę u innego pracodawcy z wynagrodzeniem co najmniej równym minimalnemu — zlecenie podlega jedynie obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu (składki emerytalne i rentowe są dobrowolne),
- zbiegu tytułów — jeśli zleceniobiorca ma kilka umów zlecenie, obowiązkowe składki odprowadza się od pierwszej umowy (lub od umowy z najwyższą podstawą), a od pozostałych — tylko zdrowotną.
Zleceniodawca zgłasza zleceniobiorcę do ZUS na formularzu ZUA (pełne ubezpieczenie) lub ZZA (tylko zdrowotne) w ciągu 7 dni od daty rozpoczęcia zlecenia.
Obowiązki podatkowe
Zleceniodawca pełni rolę płatnika podatku dochodowego. Zasady rozliczenia zależą od kwoty wynagrodzenia:
- do 200 zł brutto (jednorazowe zlecenie) — zryczałtowany podatek 12% od przychodu, bez kosztów uzyskania,
- powyżej 200 zł — zaliczka na PIT według skali podatkowej (12%/32%), z uwzględnieniem kosztów uzyskania przychodu (20% lub 50% w przypadku praw autorskich).
Na koniec roku zleceniodawca wystawia PIT-11, a zleceniobiorca rozlicza dochód w zeznaniu rocznym PIT-37. Jeśli wystawiasz faktury za zlecenie, warto skorzystać z darmowego generatora faktur na faktuj.pl — szybko przygotujesz fakturę VAT lub rachunek bez rejestracji.
Wypowiedzenie umowy zlecenia
Zgodnie z art. 746 Kodeksu cywilnego obie strony mogą wypowiedzieć umowę zlecenie w każdym czasie. Jednak:
- jeśli zleceniodawca wypowiada umowę, powinien zwrócić zleceniobiorcy poniesione wydatki i wypłacić proporcjonalną część wynagrodzenia,
- jeśli wypowiedzenie następuje bez ważnego powodu, strona wypowiadająca może być zobowiązana do naprawienia szkody drugiej strony.
Warto określić w umowie zasady wypowiedzenia — np. 14-dniowy okres wypowiedzenia w formie pisemnej. Gotowe pismo wypowiedzenia wygenerujesz bezpłatnie na pismoszytenamiare.pl/wypowiedzenie-umowy.
Najczęściej Zadawane Pytania
Czy umowa zlecenie daje prawo do urlopu?
Umowa zlecenie nie gwarantuje prawa do urlopu wypoczynkowego — to przywilej wynikający z Kodeksu pracy, który dotyczy wyłącznie stosunku pracy. Strony mogą jednak umówić się na przerwy w wykonywaniu zlecenia.
Czy od umowy zlecenie odprowadza się składki ZUS?
Tak, co do zasady zleceniodawca odprowadza pełne składki ZUS. Wyjątkiem są studenci do 26. roku życia oraz osoby posiadające inny tytuł do ubezpieczeń z wynagrodzeniem co najmniej minimalnym.
Ile wynosi minimalna stawka godzinowa na zleceniu w 2026 roku?
W 2026 roku minimalna stawka godzinowa na umowie zlecenie wynosi 30,50 zł brutto. Dotyczy to zarówno umów ze stawką godzinową, jak i rozliczanych ryczałtowo — w tym drugim przypadku należy prowadzić ewidencję godzin.
Czy można mieć kilka umów zlecenie jednocześnie?
Tak, nie ma ograniczenia co do liczby jednoczesnych umów zlecenie. Każda umowa jest niezależnym stosunkiem cywilnoprawnym. Uwaga — zasady oskładkowania ZUS przy zbiegu tytułów są złożone i warto je dokładnie sprawdzić.
Skorzystaj z darmowego generatora
Zamiast tworzyć umowę zlecenie od zera, skorzystaj z darmowego generatora na pismoszytenamiare.pl/umowa-zlecenia. Wprowadź dane stron, opisz przedmiot zlecenia, ustaw wynagrodzenie — a system wygeneruje gotowy dokument PDF zgodny z aktualnymi przepisami. Bez rejestracji, bez opłat.
Potrzebujesz też wystawić fakturę za zlecenie? Skorzystaj z bezpłatnego generatora faktur Faktuj — obsługuje faktury VAT, proformy i rachunki.
Wszystkie wzory umów i pism znajdziesz w katalogu wzorów na pismoszytenamiare.pl.